Ostatni wywiad Natalii Estemirowej

Wywiad z powodu, którego mogła zginąć działaczka na rzecz praw człowieka w Czeczenii Natalia Estemirowa, został opublikowany wczoraj na YouTube: Последнее интервью Натальи Эстемировой .

Podsumowanie roku na Północnym Kaukazie

Oto jak przedstawia się w liczbach mijający 2009 r. według oficjalnych źródeł :

•W Rosji doszło do około 900 przestępstw o charakterze „terrorystycznym”.
•90% z nich miało miejsce w Inguszetii, Dagestanie i Czeczenii.
•Służbom bezpieczeństwa udało się zlikwidować około 400 i zatrzymać ponad 700 bojowników i 130 ich współpracowników.
•Zlikwidowano około 470 schronów i baz z uzbrojeniem, skonfiskowano 442 fugasy, ponad 1,5 sztuk broni palnej i 5 ton materiałów wybuchowych.
•Od początku 2009 r. zarejestrowano także ponad 27 tysięcy przestępstw związanych z nielegalnym handlem bronią, amunicją i materiałami wybuchowymi.

Co ważne, nie podano jakie straty wśród swoich funkcjonariuszy poniosły rosyjskie służby bezpieczeństwa i rosyjska armia. Zdaniem opozycyjnego wobec Kremla dyrektora Instytutu Analiz Ekonomicznych Andrieja Iłłarionowa liczba ta sięga około 300 osób.

Biorąc pod uwagę powyższe dane, jakie są zatem perspektywy na przyszły rok dla Kaukazu? Raczej niezbyt dobre. Świadczy o tym chociażby najnowsze opublikowane nagranie przywódcy kaukaskich mudżahedinów emira Doku Umarowa, który zapowiedział na nowy rok kolejne zamachy w Rosji, w tym również na cele cywilne. Jak pokazał zamach na Newski Ekspres i intensyfikacja działań północnokaukaskiej partyzantki, Moskwa nie jest przygotowana do zwalczania coraz poważniejszych zagrożeń asymetrycznych.

P.s. 1 Powody do zmartwień ma także Azerbejdżan, w którego stolicy – Baku doszło wczoraj do samobójczego zamachu. Według wstępnych doniesień obyło się na szczęście bez ofiar (poza samym zamachowcem). Nieznane są motywy kierujące mężczyzną, lecz biorąc pod uwagę, że nie było to pierwsze tego typu zdarzenie w stolicy Azerbejdżanu, przeciwdziałanie podobnym aktom przemocy będzie dla azerbejdżańskich władz jednym z głównych wyzwań 2010 r.

P.s. 2 Nawiązując do postu na temat handlu bronią na obszarze postsowieckim zauważam, że zgodnie z odczytem zaprezentowanym przez członków antyterrorystycznej komisji w 2009 r. przechwycono dostawy uzbrojenia z Abchazji i Osetii Południowej dla północnokaukaskich bojowników.

4L-AWA

Sprawa zagościła w mediach po raz pierwszy około dwóch tygodni temu. Od tego czasu pojawiają się coraz to nowsze wątki sprawie. Na początek w skrócie o co właściwie chodzi.

11 grudnia na lotnisku Bangkoku na pokładzie ił-76 znaleziono 35 tonowy transport broni. Samolot należący według pierwotnych doniesień do gruzińskiego przewoźnika Air West Georgia został zatrzymany w drodze powrotnej z Korei Północnej, skąd miał się udać do Iranu (wcześniej sądzono, że celem była Sri Lanka). W skład załogi wchodziło czterech obywateli Kazachstanu oraz kapitan legitymujący się paszportem białoruskim. Ładunek był zarejestrowany jako części zamienne aparatury wiertniczej wykorzystywanej przy wydobyciu ropy naftowej. Wkrótce niektóre media powiązały transport ze znanym handlarzem broni Wiktorem Butem, przebywającym obecnie w tajlandzkim więzieniu.

Szczegółowy przebieg trasy samolotu wyglądał dokładnie tak:
Kijów (Ukraina) – Baku (Azerbejdżan) – Colombo (Sri Lanka) – Bangkok (Tajlandia) – Phenian (Korea Północna) – Bangkok (Tajlandia) – Colombo (Sri Lanka) - Al-Fujairah (ZEA) – Kijów (Ukraina) – Teheran (Iran) – Baku (Azerbejdżan).

To co mnie zainteresowało to tożsamość właściciela wspomnianego samolotu i czy poszukując odpowiedzi na te pytania dowiem się czegoś więcej na temat handlu bronią na obszarze Azji Centralnej i Kaukazu. W zasadzie ustaliłem niewiele.

Właścicielem omawianego ił-76 pozostaje firma Overseas Cargo FZE mieszcząca się Szadżah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Natomiast operatorem maszyny pozostaje firma Air West, stąd maszyna jest w Gruzji zarejestrowana pod identyfikatorem 4L-AWA. Przez Air West ił-76 został przekazany w leasing nowozelandzkiej firmie SP Trading Ltd., ta z kolej wypożyczyła go hongkońskiej Union Top Management Ltd. By nie wchodzić w zbędne szczegóły, dalej o łańcuszku operatorów można przeczytać tutaj .

Ił-76 nim znalazł się w rękach gruzińskiego przewoźnika, jego użytkownikiem pozostawały najpierw prywatne kazachskie linie lotnicze East Wing, a potem ponownie kazachska firma Beibars, będąca powiązana z serbskim handlarzem bronią Tomisławem Dmanjanovicem . Do Gruzji samolot trafił prawdopodobnie ze względu na to, iż kazachscy przewoźnicy lotniczy nie mogą operować na terenie państw Unii Europejskiej.

Początkowo niektóre media podały błędną nazwę gruzińskiej firmy w ręce, której wpadł 4L-AWA. Jak się okazuje w Gruzji są zarejestrowane dwaj przewoźnicy o bardzo podobnych nazwach: Air West i Air West Georgia.
Gruzińskie media bazując na ustaleniach rosyjskich blogerów szczególnie chętnie skłaniały się ku drugiej wersji. Powodem było to, iż Air West Georgia chociaż jest zarejestrowana w Gruzji (lotnisko Kopitnari, Kutaisi), posiada siedzibę w Rosji na lotnisku Wnukowo koło Moskwy. Pomimo faktu, iż AWG wygląda podejrzanie, w rzeczywistości najprawdopodobniej doszło do pomyłki. Jak się okazuje w wywiadzie dla New York Times’a szef Air West (siedziba w Batumi) Nodar Kakabadze przyznał, iż to jego firma wypożyczyła samolot do SP Trading Ltd. Tą wersje potwierdzają również dokumenty znalezione w przechwyconej w Bangkoku maszynie. Co ciekawe Air West jest powiązane z prywatnymi sudańskimi liniami lotniczymi Sun Air.

Kwestia tego kto stał za transportem broni, dlaczego zmierzał właśnie tą, a nie inną trasą pozostaje sporną kwestią i na ten temat można poczytać korzystając z linków zamieszczonych w poście.

Przykładowe pytania, na które chciałbym poznać odpowiedź to np. Czy gruzińscy przewoźnicy lotniczy są zaangażowani w międzynarodowy handel bronią? Jaką rolę w całym przedsięwzięciu odegrał postój na Ukrainie i w Azerbejdżanie? Na ile handel bronią oraz działalność podobnego typu przewoźników jest monitorowana przez służby bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej, Azji Centralnej i Kaukazie Południowym, a do jakiego stopnia owe organy zaangażowane w są w cały proceder? Czy naprawdę z Ukrainy do Korei Północnej przewożono części zamienne? Czy Azerbejdżan jest zaangażowane w międzynarodowy handel bronią, a jeśli tak to w jakim charakterze? Itd. itp.

Zastanawia mnie jeszcze jedna rzecz. Niedawno status międzynarodowego przyznano portowi lotniczemu w Groznym. Na ile zwiększa to atrakcyjność Północnego Kaukazu z punktu widzenia handlu bronią? Czy w przyszłości może się okazać, że lotnisko w Czeczenii stanie się punktem startowym lub tranzytowym dla handlarzy śmiercią? Kto wie, ale historia regionu, ani dzisiejsza niestabilna sytuacja w północnokaukaskich republikach oraz w niedaleko położonej Osetii Południowej nie nastraja optymistycznie.

Proszę o wybaczenie w przypadku ew. literówek itd. itp.

Stanley Greene o Kaukazie

Zachęcam do zapoznania się z pracami jednego z ciekawszych fotoreporterów od lat pracujących na Kaukazie.

Galeria 1
Galeria 2

Uwaga niektóre zdjęcia są drastyczne.

Wieści z Kaukazu

- Raport Komisarza Praw Człowieka Rady Europy Thomasa Hammarberga na temat sytuacji w Inguszetii i Czeczenii.
- Raport Memoriału na temat sytuacji na Północnym Kaukazie w okresie lipiec – październik 2009.
- Kolejne echa partyzanckiej wojny w Dagestanie. Islamscy bojownicy tym razem zastrzelili dowódcę oddziału szybkiego reagowania milicji (SOBR) Szapi Aligadżyjewa .
- Na celowniku bojowników w Dagestanie ponownie znalazła się także magistrala energetyczno-transportowa. Rosyjskie służby wykryły i rozbroiły ładunek wybuchowy założony na gazociągu Mozdok – Gazimagomed . Natomiast zneutralizować nie udało się bomby, która eksplodowała około godziny 20 na Północnokaukaskiej trasie kolejowej w południowym Dagestanie w okolicy stacji Tarki.
- UE i Gruzja porozumiały się w sprawie uproszczenia reżimu wizowego .
- KavkazCenter kilka dni temu napisał o projekcie „Jermołow”

Przedśmiertne wystąpienie?

Coś, co można już nazwać "syndromem Dymowskiego" wywołuje coraz bardziej nieoczekiwane wydarzenia. Isa Jamadajew za pośrednictwem Moskiewskiego Komsomolca opublikował w Internecie nagranie, w którym zwrócił się do prezydenta Dmitrija Miedwiediewa z prośbą o pomoc. Jak twierdzi na jego życie został wydany wyrok przez te same osoby, które są odpowiedzialne za zamachy na jego braci – Sulima i Rusłana, a także śmierć Mowładiego Bajsarowa, Natalii Estemirowej, Mowładiego Atłangiriejewa oraz Aleksandra Antonowa. Uważa się, że wszyscy wymienieni weszli konflikt z prezydentem republiki Czeczenii Ramzanem Kadyrowem.

Isa Jamadajew w swoim wystąpieniu wspomina o kilku interesujących rzeczach:
1.Ponownie potwierdza, iż Sulim Jamadajew przeżył zamach w Dubaju i teraz oczekuje na poważną operację mogącą się zakończyć jego śmiercią.
2.Sulim Jamadajew za pośrednictwem skypa próbował ogłosić krwawą zemstę pod adresem Kadyrowa.
3.Dziennikarze Nowej Gazety w bliskim czasie znajdą się „na celowniku” prezydenta Czeczenii.

Wygląda na to, że obserwując potężną burzę jaką wywołał swoim nagraniem Dymowski, a także po niedawnym orędziu prezydenta Rosji do Zgromadzenia Federalnego (które zdaniem niektórych komentatorów potwierdziło niezależność Miedwiediewa) Isa Jamadajew postawił wszystko na jedną kartę. Czyżby Internet miał się okazać najskuteczniejszą bronią przeciwko Ramzanowi Kadyrowowi?

Wieści z Groznego

Port lotniczy w stolicy Czeczenii Groznym uzyskał status międzynarodowego terminalu lotniczego. O wydarzeniu poinformowała agencja Rosbałt. Pierwszy rejs z Czeczenii poza granice Rosji odbędzie się 16 listopada, zaś jego punktem docelowym będzie Arabia Saudyjska.

Film o Czeczenii

При дворе чеченского короля
Al Jazeera zaprasza. Polecam!

Kolejna wersja śmierci Auszewa

Связного уничтожить
Dziennikarka Nowej Gazety Olga Bobrowa rozważa dlaczego za śmiercią Auszewa może stać prezydent Czeczenii Ramzan Kadyrow.

Zakajew ostrzega przed rosyjską prowokacją

Achmed Zakajew, premier nieuznawanej Czeczeńskiej Republiki Iczkerii, w wywiadzie udzielonym dla Kommersanta poinformował, że Moskwa wkrótce zamierza przedstawić na obradach Rady Bezpieczeństwa ONZ dowody na współpracę gruzińskich służb specjalnych z Al-Kaidą.
Wcześniej, 13 października dyrektor Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) oznajmił, że gruzińskie specsłużby aktywnie uczestniczą w przerzucaniu bojowników z Pankisi do Czeczenii, a także wspomagają transport broni do sąsiedniego Dagestanu.
Zdaniem premiera CzRI celem Moskwy jest sprowokowanie nowego konfliktu, którego celem będzie „samozniszczenie narodu Północnego Kaukazu”.
Należy przypomnieć, że Achmed Zakajew wszedł w konflikt z obecnym liderem kaukaskich bojowników Dokku Umarowem, gdy ten w listopadzie 2007 r. ogłosił powstanie Emiratu na Północnym Kaukazie.
W 2009 r. Achmed Zakajew podjął wstępne rozmowy z czeczeńskimi władzami w sprawie powrotu do Czeczenii.

Północny Kaukaz dalej niestabilny

Dużo dzieje się na Północnym Kaukazie.

22 października szef Komisji Śledczej przy Prokuraturze Generalnej Rosji Aleksander Bastrykin ujawnił , że w 2009 r. zarejestrowano 513 przestępstw o charakterze terrorystycznym (wzrost o 57% w porównaniu do zeszłego roku). Miesiąc wcześniej, 29 września szef MSW FR Raszyd Nurgalijew poinformował o 270 zabitych i 450 aresztowanych tylko w bieżącym roku bojownikach. W styczniu 2009 r. rosyjskie władze mówiły o niewielu ponad 600 partyzantach działających w Czeczenii i Inguszetii.

W piątek 23 października osoba zidentyfikowana jako Biesłan Basztajew, emir Urus – Martanu podjął nieudaną próbę zamordowania prezydenta Czeczenii Ramzana Kadyrowa oraz jego bliskiego współpracownika, deputowanego do rosyjskiej Dumy Adama Delimchanowa (poszukiwanego przez Interpol w związku ze śmiercią Sulima Jamadajewa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich). Zamachowiec wjechał samochodem wypełnionym ładunkami wybuchowymi na terytorium budowanego przy prospekcie Kirowa w Groznym kompleksu pamiątkowego, gdzie został zastrzelony przez snajpera.

Jak pokazała noc z 24 na 25 października bojownicy w Dagestanie rozszerzyli swoją strategię o działania wymierzone w infrastrukturę transportową . W kirowskim rejonie Machaczkały doszło do eksplozji ładunku wybuchowego założonego na torach kolejowych w wyniku, czego ruch pociągów do i z stolicy został sparaliżowany. W incydencie nikt nie zginął.

W niedziele 25 października w Nalczyku niezidentyfikowani sprawcy zamordowali Makszaripa Auszewa , byłego właściciela opozycyjnego portalu internetowego Ingushetia.org (wcześniej ingushetia.ru) i znanego inguskiego działacza politycznego. W zamachu ciężko ranna została także jego siostra cioteczna.
Do stolicy Kabardyno – Bałkarii Makszarip Auszew udał się celem odwiedzenia krewnych. Przy wjeździe do Nalczyku jego samochód ostrzelali nieznani napastnicy.
Zdaniem inguskiego opozycjonisty Magomeda Hazbijewa winę za wydarzenie ponosi prezydent Inguszetii Junus-bek Jewkurow oraz jego poprzednik Murat Ziazikow. Działacz przewiduje, że jest kolejnym celem na liście zabójców.
15 września niedaleko Nazrania nieznani sprawcy próbowali porwać Makszaripa Auszewa jednakże dzięki pomocy przypadkowych świadków i lokalnych funkcjonariuszy milicji napastników udało się odpędzić.
31 września w Nazraniu został zamordowany główny opozycjonista i właściciel portalu Ingushetia.org Magomed Jewłojew. W listopadzie 2008 r. z kierowania portalem zrezygnował jego współpracownik Makszarip Auszew, który z powodu obaw o własne życie planował wkrótce wyjazd do Turcji.